Τα ξενικά είδη ως κύρια αιτία εξαφάνισης ειδών

Ο μυοκάστορας, είδος της Νοτίου Αμερικής, εισήχθη στην Ευρώπη στα τέλη του 19ου αιώνα.

Φωτ. (c) Maria Dimaki

Όπως αποκάλυψαν οι έρευνες της επιστημονικής ομάδας του UCL, με επικεφαλής τον καθηγητή Blackburn, η εισβολή των ξενικών ειδών στα οικοσυστήματα αποτελεί κύρια αιτία για τις εξαφανίσεις ειδών φυτών και ζώων σε παγκόσμιο επίπεδο από το 1500 και μετά.

Αντλώντας δεδομένα από τον κατάλογο της IUCN για τα είδη που εξαφανίστηκαν τους τελευταίους 5 αιώνες, οι ερευνητές προσπάθησαν να αποδώσουν τις αιτίες εξαφάνισής τους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα ξενικά και εισβλητικά είδη είχαν την αποκλειστική ευθύνη για το 13% των συνολικών περιστατικών εξαφάνισης. Συνολικά για 261 από 782 ζωικά είδη (33.4%) και 39 από 153 φυτικά είδη (25.5%) τα ξενικά είδη ήταν παράγοντας εξαφάνισης. Σε αντίθεση τα τοπικά είδη αποτελούν παράγοντα εξαφάνισης για μόλις το 3% των ζωικών και το 5% των φυτικών ειδών.

Και ενώ κάποια είδη μπορεί να εισχωρούν στα οικοσυστήματα τυχαία (για παράδειγμα αρουραίοι ή σαμιαμίδια μέσα σε φορτία), τα περισσότερα εισάγονται σκοπίμως από ανθρώπους (για παράδειγμα καλλωπιστικά φυτά σε αυλές και κήπους) και αποδεικνύονται ισχυροί εισβολείς εκτοπίζοντας την ενδημική χλωρίδα και πανίδα. Οι χειρότεροι εισβολείς είναι είδη θηλαστικών όπως οι αρουραίοι και οι γάτες. Οι δραστικότερες επιπτώσεις των ξενικών ειδών εντοπίζονται στα νησιά, καθώς το 86% των ενδημικών ειδών που εξαφανίζονται είναι νησιωτικά.

Η καλύτερη λύση είναι να θεσμοθετηθούν και να εφαρμοστούν καλύτερες διαδικασίες βιοασφαλείας ώστε να περιοριστούν οι εκούσιες ή ακούσιες εισαγωγές ειδών. Ορισμένες φορές όμως είναι αναγκαίο να εφαρμοσθούν άμεσα πιο δραστικά μέτρα όπως ο έλεγχος ή και η εξόντωση του πληθυσμού των εισβλητικών ειδών. Μία τέτοια πρακτική μπορεί να φαίνεται σκληρή αλλά είναι απαραίτητη ώστε να διατηρηθεί το πιο σημαντικό, η βιοποικιλότητα των οικοσυστημάτων.

Απόδοση: Λιάνα Νίκου

Δημοσίευση:
Blackburn, T., Bellard, C., & Ricciardi, A. (2019). Alien versus native species as drivers of recent extinctions. Frontiers in Ecology and the Environment. Early online version 4/3/2019